Ramai pemilik rumah menyangka bahawa apabila pinjaman perumahan telah selesai dibayar sepenuhnya, urusan dengan pihak bank juga telah berakhir. Namun, tahukah anda bahawa terdapat satu lagi proses penting yang perlu disempurnakan?
Proses tersebut dikenali sebagai Pelepasan Gadaian (Discharge of Charge).
Walaupun pinjaman perumahan telah diselesaikan, nama bank mungkin masih tercatat sebagai pemegang gadaian dalam rekod hak milik hartanah. Oleh itu, pelepasan gadaian perlu didaftarkan bagi memastikan kepentingan bank sebagai pemegang gadaian dikeluarkan daripada rekod tersebut.
Apakah Itu Discharge of Charge?
Discharge of Charge ialah proses undang-undang untuk melepaskan gadaian yang telah didaftarkan oleh pihak bank atau institusi kewangan ke atas sesuatu hartanah.
Apabila seseorang membeli rumah menggunakan pembiayaan bank, hartanah tersebut lazimnya dijadikan cagaran bagi menjamin pembayaran balik pinjaman.
Sekiranya hartanah mempunyai hak milik individu atau strata dan gadaian telah didaftarkan, proses pelepasan gadaian dilaksanakan melalui Borang 16N di bawah Seksyen 278 Kanun Tanah Negara.
Pelepasan gadaian berkuat kuasa setelah instrumen tersebut didaftarkan di Pejabat Tanah atau Pejabat Pendaftar Hakmilik yang berkenaan.
Bilakah Pelepasan Gadaian Perlu Dilakukan?
Proses ini biasanya diperlukan apabila:
Pinjaman perumahan telah diselesaikan sepenuhnya.
Pemilik hartanah membuat penyelesaian awal pinjaman.
Hartanah ditebus daripada bank bagi tujuan penjualan atau pembiayaan semula.
Pinjaman telah diselesaikan melalui bayaran insurans atau takaful, tertakluk kepada keadaan pembiayaan.
Pemilik hartanah dinasihatkan supaya menguruskan pelepasan gadaian sebaik sahaja memperoleh pengesahan penyelesaian penuh daripada pihak bank.
Apakah Dokumen yang Diperlukan?
Bagi memulakan urusan Discharge of Charge, pemilik hartanah lazimnya perlu menyediakan dokumen berikut:
Salinan kad pengenalan pemilik hartanah – bagi tujuan pengesahan identiti.
Surat penyelesaian penuh pinjaman (Full Settlement Letter) – sebagai bukti bahawa pinjaman telah diselesaikan.
Maklumat hartanah – termasuk alamat, nombor hak milik atau salinan geran sekiranya ada.
Salinan dokumen pinjaman atau gadaian – sekiranya masih dalam simpanan pemilik.
Resit cukai tanah atau cukai petak terkini – serta cukai taksiran, jika diperlukan oleh pihak berkuasa berkaitan.
Surat atau dokumen tambahan daripada bank – tertakluk kepada keperluan institusi kewangan.
Tidak semua dokumen di atas perlu dikemukakan oleh pemilik pada peringkat awal. Pihak peguam akan menyemak dokumen yang tersedia dan memaklumkan sekiranya dokumen tambahan diperlukan.
Selain itu, dokumen utama yang diperlukan untuk menyempurnakan pendaftaran termasuk:
Borang 16N yang telah disempurnakan oleh pihak bank.
Dokumen hak milik asal.
Dokumen pendua gadaian berdaftar, lazimnya Borang 16A.
Dokumen sokongan serta bayaran pendaftaran yang ditetapkan.
Dokumen asal tertentu lazimnya diperoleh daripada pihak bank melalui urusan peguam.
Bagaimanakah Prosedur Discharge of Charge Dilaksanakan?
Langkah 1: Pengesahan penyelesaian pinjaman
Pemilik hartanah mendapatkan pengesahan daripada pihak bank bahawa keseluruhan pinjaman telah diselesaikan.
Langkah 2: Pelantikan peguam
Pemilik melantik firma guaman untuk menguruskan pelepasan gadaian. Pihak peguam akan menyemak maklumat hartanah, status hak milik dan butiran gadaian yang telah didaftarkan.
Langkah 3: Penyediaan dokumen pelepasan gadaian
Peguam menyediakan Borang 16N dan mengemukakannya kepada pihak bank untuk penyempurnaan bersama dokumen yang diperlukan.
Langkah 4: Penerimaan dokumen daripada bank
Setelah dokumen disempurnakan, pihak bank akan mengemukakan dokumen pelepasan gadaian serta dokumen hak milik dan dokumen berkaitan yang berada dalam simpanannya.
Langkah 5: Penyeteman dan pendaftaran pelepasan gadaian
Peguam menguruskan penyeteman yang berkenaan dan mengemukakan Borang 16N bersama dokumen sokongan kepada Pejabat Tanah atau Pejabat Pendaftar Hakmilik untuk pendaftaran.
Langkah 6: Penyerahan hak milik kepada pemilik
Setelah pelepasan gadaian berjaya didaftarkan, hak milik yang telah dikemas kini akan diserahkan kepada pemilik untuk simpanan.
Pada peringkat ini, gadaian bank yang telah dilepaskan tidak lagi membebankan hartanah tersebut dalam rekod hak milik.
Bagaimana Jika Rumah Belum Mempunyai Hak Milik Individu atau Strata?
Tidak semua hartanah melalui proses Discharge of Charge.
Sekiranya hartanah masih berada di bawah hak milik induk (master title) dan pembiayaan dijamin melalui penyerahan hak (assignment), proses yang lazim digunakan ialah Deed of Receipt and Reassignment (DRR).
Melalui dokumen ini, pihak bank mengakui penyelesaian pembiayaan dan menyerahkan semula hak serta kepentingan yang sebelumnya diserahkan kepadanya sebagai cagaran.
Berbeza dengan Discharge of Charge, DRR tidak didaftarkan sebagai pelepasan gadaian di Pejabat Tanah kerana tiada gadaian berdaftar yang perlu dilepaskan.
Walau bagaimanapun, penentuan prosedur yang sesuai bergantung pada status hak milik dan dokumen sekuriti pembiayaan, bukan semata-mata sama ada hak milik individu atau strata telah dikeluarkan.
Berapa Lama Proses Pelepasan Gadaian?
Tempoh penyelesaian bergantung pada beberapa faktor, antaranya:
Tempoh pihak bank menyediakan dan memulangkan dokumen.
Kelengkapan dokumen hak milik serta dokumen gadaian.
Keperluan penyeteman dan pendaftaran.
Prosedur serta tempoh pemprosesan Pejabat Tanah yang berkaitan.
Sebarang kekurangan dokumen atau isu pada rekod hak milik boleh menyebabkan proses mengambil masa yang lebih panjang.
Adakah Pelepasan Gadaian Wajib Dilakukan Selepas Pinjaman Selesai?
Walaupun penyelesaian penuh pinjaman bermakna hutang pembiayaan telah dilangsaikan, rekod gadaian tidak semestinya terpadam secara automatik.
Sekiranya pelepasan gadaian tidak didaftarkan, nama bank masih boleh kekal sebagai pemegang gadaian berdaftar.
Keadaan ini boleh menimbulkan kesulitan apabila pemilik ingin menjual, memindah milik atau menjalankan urusan lain melibatkan hartanah tersebut pada masa hadapan.
Oleh itu, pemilik disarankan supaya menyempurnakan pelepasan gadaian tanpa berlengah.
Sudah Selesai Bayar Pinjaman Rumah? Kami Boleh Membantu.
Wira Law Firm menyediakan khidmat guaman bagi urusan pelepasan gadaian (Discharge of Charge) dan Deed of Receipt and Reassignment (DRR).
Kami membantu pemilik hartanah menyemak dokumen, berurusan dengan pihak bank serta mengendalikan proses pendaftaran pelepasan gadaian sehingga selesai.
Hubungi Wira Law Firm untuk mendapatkan panduan lanjut mengenai prosedur dan dokumen yang diperlukan bagi hartanah anda.
Penafian: Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat umum sahaja dan bukan merupakan nasihat guaman khusus. Prosedur serta dokumen yang diperlukan mungkin berbeza mengikut keadaan hartanah, institusi kewangan dan keperluan pihak berkuasa yang berkaitan.